Okulum Kazansın yayın ekibi · 18 Ekim 2026 · Bağımsız öğrenme içeriği
Düşünme yolu
Bir bilgi çok kez paylaşılmış olabilir; tekrar sayısı doğruluk kanıtı değildir. Aynı ilk kaynaktan kopyalanan on sayfa, birbirinden bağımsız on doğrulama oluşturmaz. İddianın ilk kaynağına ulaşmaya çalış.
Kaynak türünü soruya göre seç. Bir kurumun çalışma saatini o kurumun güncel duyurusundan, bir kavramın tanımını uygun bir başvuru kaynağından kontrol etmek daha anlamlıdır. Kaynağın güvenilirliği her konuda otomatik uzman olduğu anlamına gelmez.
Tarih, kapsam ve ölçü birimi sonucun parçasıdır. Geçen yılın öğrenci sayısı bugünkü sayı değildir. Yalnız bir grupta yapılan gözlem bütün topluma genellenemez. Görüş, tahmin ve ölçülmüş veri aynı biçimde sunulmamalıdır.
Üç adımda dene
- İddiayı tek cümleyle yaz: tam olarak ne söyleniyor?
- İlk kaynağı, yayın tarihini ve kapsamı kontrol et.
- Uygun ikinci kaynakla karşılaştır; belirsizlik varsa kesin hüküm verme.
Çözümlü örnekler
Örnek 1
Sosyal medyada “Kütüphane artık pazar günü açık.” yazıyor. Nasıl kontrol edersin?
Çözümü ve gerekçeyi aç
Kütüphanenin kendi güncel duyurusu veya iletişim kanalı uygun ilk kaynaktır. Eski bir ekran görüntüsü güncel saatleri kanıtlamaz. Yeni duyuru bulunamıyorsa bilgi doğrulanamadı olarak kalır.
Örnek 2
“Sınıfımızdaki 20 kişinin 12’si bu kitabı sevdi.” Sonuç bütün okula yayılabilir mi?
Çözümü ve gerekçeyi aç
Veri yalnız belirtilen sınıf ve sorulan kişiler hakkındadır. Okulun tamamını temsil eden bir çalışma gösterilmediği için “Okulun çoğu sevdi.” sonucu kurulamaz.
Kendin dene
Yanıtı seçip kontrol et. Açıklamayı okuduktan sonra diğer şıkların neden uygun olmadığını kendi cümlenle söyle. Bu alıştırma okuluna puan eklemez; sonuçlar sayfadan ayrılınca silinir.