Matematik · Ortaokul ve lise için temel

Kesir, oran ve yüzdeyi aynı bütün üzerinde düşün

Yüzdenin hangi bütüne ait olduğunu belirle; art arda değişim ve parça-bütün ilişkisini çöz.

Okulum Kazansın yayın ekibi · 18 Ekim 2026 · Bağımsız öğrenme içeriği

Düşünme yolu

Kesir eş parçalara ayrılmış bir bütünle anlam kazanır. 3/4, dört eş parçanın üçünü anlatır. Aynı sayıda parçayı seçmek, bütünler veya parçalar farklı büyüklükteyse aynı miktarı vermeyebilir.

Yüzde, her yüz eş parçadan kaçının seçildiğini söyler. %25 = 25/100 = 1/4. Bir miktarın %25’ini bulmak o miktarı dörde bölmekle eşdeğerdir. Ancak hangi miktarın bütün olduğu her soruda yeniden belirlenmelidir.

Art arda yüzdeler aynı başlangıç sayısına uygulanmayabilir. Bir fiyat %20 arttıktan sonra %20 azalırsa ikinci değişimin bütünü büyümüş fiyattır. Eşit oranlar bu nedenle birbirini her zaman götürmez.

Üç adımda dene

  1. Bütünün ne olduğunu ve hangi birimde verildiğini yaz.
  2. Oranı kesir veya ondalık biçimde ifade et.
  3. Parçayı hesapla; oranı tekrar bütünle karşılaştır.

Çözümlü örnekler

Örnek 1

80 sayısının %25’i kaçtır?

Çözümü ve gerekçeyi aç

%25 = 1/4 olduğundan 80 ÷ 4 = 20. Kontrol: 20/80 = 1/4. 80 − 25 yapmak yüzde ile miktarı aynı şey sayar.

Örnek 2

100 TL’lik ürün %20 artıp yeni fiyat üzerinden %20 azalıyor. Son fiyat nedir?

Çözümü ve gerekçeyi aç

İlk değişim: 100 × 1,20 = 120 TL. İkinci değişim: 120 × 0,80 = 96 TL. İndirim miktarı 24 TL’dir; ilk artıştaki 20 TL ile aynı değildir.

Kendin dene

Yanıtı seçip kontrol et. Açıklamayı okuduktan sonra diğer şıkların neden uygun olmadığını kendi cümlenle söyle. Bu alıştırma okuluna puan eklemez; sonuçlar sayfadan ayrılınca silinir.

Alıştırma 1 / 4 · Matematik · Süresiz

60’ın 1/3’ü kaçtır?

Yanıtını seç

Bu çalışma okul puanı üretmez. Yanıtlar sunucuya gönderilmez ve kalıcı kaydedilmez.

Bilgiyi başka yere taşı

Bir indirimin etiket fiyatını ve indirim oranını yaz. Ödenecek tutarı hesapladıktan sonra bulunan tasarrufun başlangıç fiyatına oranını kontrol et.

Son kontrol

Hesapladığın yüzdeyi hangi bütüne uyguladığını söyleyebiliyor musun?

Takıldığında tahmin ederek hızlanmak yerine çözümlü örneğe dön. Bir kavramı kendi sözcüklerinle açıklamak, yalnız doğru seçeneği hatırlamaktan daha güçlü bir kontrol sağlar.

İçerik hakkında

Örnekler bu site için hazırlanmıştır. Resmî sınav sorusu veya standartlaştırılmış ölçme aracı değildir. Kaynak ve düzeltme yaklaşımımızı yayın ilkelerinde bulabilirsin. Hata gördüğünde sayfa adını belirterek bildir; çocuk veya öğrenci bilgisi gönderme.