Türkçe · Ortaokul ve lise için temel

Paragrafta kanıt bul, çıkarımı sınırla

Metinde yazılanı, metinden çıkarılabileni ve yalnızca tahmin edileni birbirinden ayır.

Okulum Kazansın yayın ekibi · 18 Ekim 2026 · Bağımsız öğrenme içeriği

Düşünme yolu

Bir paragraf sorusunda doğru seçenek, dünyada doğru olduğu için değil, verilen metin tarafından desteklendiği için seçilir. Konuyla ilgili bildiğin başka bir gerçek metinde yoksa tek başına kanıt sayılmaz.

Konu “ne anlatılıyor?” sorusuna, ana düşünce “bu konuda hangi temel görüş savunuluyor?” sorusuna cevap verir. “Kitap okuma” bir konu olabilir; “Düzenli okuma farklı bakış açılarını fark etmeyi kolaylaştırır.” ise bir yargıdır.

“Bazı”, “tümü”, “her zaman” ve “yalnız” gibi kapsam sözcüklerini izle. Birkaç örnek verilen metinden herkes için geçerli bir sonuç çıkarmak, metnin söylediğini büyütür. Çıkarım, kanıtın kapsamını aşmamalıdır.

Üç adımda dene

  1. Soru kökünde isteneni belirle: ana düşünce mi, çıkarım mı?
  2. Her seçenek için metinde dayanak olabilecek cümleyi bul.
  3. Kişisel bilgiyi ve metni aşan kesin ifadeleri ele.

Çözümlü örnekler

Örnek 1

“Kütüphaneye bu ay yeni kitaplar alındı. Bazı öğrenciler teneffüste kitap ödünç almaya başladı.” Buradan ne çıkar?

Çözümü ve gerekçeyi aç

En azından bazı öğrencilerin yeni bir ödünç alma davranışı gösterdiği söylenebilir. Bütün öğrencilerin okuduğu ya da okuma başarısının arttığı söylenemez; metin bu sonuçları ölçmüyor.

Örnek 2

“Bir işi tek seferde kusursuz yapmak zor olabilir. Küçük denemelerden sonra hatayı bulup yeniden çalışmak gelişmeyi destekler.” Ana düşünce nedir?

Çözümü ve gerekçeyi aç

Temel görüş, hatayı değerlendirerek tekrar çalışmanın gelişmeye katkı sağlamasıdır. “Hata yapmak” yalnız konu başlığıdır; “İlk deneme gereksizdir” ise metinde savunulmayan bir yargıdır.

Kendin dene

Yanıtı seçip kontrol et. Açıklamayı okuduktan sonra diğer şıkların neden uygun olmadığını kendi cümlenle söyle. Bu alıştırma okuluna puan eklemez; sonuçlar sayfadan ayrılınca silinir.

Alıştırma 1 / 4 · Türkçe · Süresiz

“Deniz pazartesi ve çarşamba kütüphaneye gitti.” Hangi yargı kesin desteklenir?

Yanıtını seç

Bu çalışma okul puanı üretmez. Yanıtlar sunucuya gönderilmez ve kalıcı kaydedilmez.

Bilgiyi başka yere taşı

Bir haberin ilk paragrafında kesin bilgi ile tahmini ayrı ayrı işaretle. Sonra yalnız metinde bulunan bilgiyle bir cümlelik özet yaz.

Son kontrol

Seçtiğin yanıt için metinde gösterebileceğin bir dayanak var mı?

Takıldığında tahmin ederek hızlanmak yerine çözümlü örneğe dön. Bir kavramı kendi sözcüklerinle açıklamak, yalnız doğru seçeneği hatırlamaktan daha güçlü bir kontrol sağlar.

İçerik hakkında

Örnekler bu site için hazırlanmıştır. Resmî sınav sorusu veya standartlaştırılmış ölçme aracı değildir. Kaynak ve düzeltme yaklaşımımızı yayın ilkelerinde bulabilirsin. Hata gördüğünde sayfa adını belirterek bildir; çocuk veya öğrenci bilgisi gönderme.