Türkçe · İlkokul ve ortaokul için başlangıç

Sözcüğün anlamını cümlede bul

Eş anlam, karşıt anlam ve mecazı ezber listesinden çıkarıp cümlenin içinde ayırt et.

Okulum Kazansın yayın ekibi · 18 Ekim 2026 · Bağımsız öğrenme içeriği

Düşünme yolu

Bir sözcüğün anlamını tek başına değil, kullanıldığı cümleyle değerlendir. “İnce bir ip”te kalınlığın azlığı anlatılırken “ince bir düşünce”de nazik davranış anlatılır. Aynı sözcüğü görmek, aynı anlamı görmek değildir.

Eş anlamlı iki sözcük her bağlamda birbirinin yerine geçmez. “Kara” ve “siyah” bir renk anlatırken yakın anlamlıdır; “kara haber”i yalnızca renkle açıklayamayız. Soruda sözcüğün cümledeki görevini korumak gerekir.

Karşıt anlam ile olumsuzluk farklıdır. “Gelmek” ile “gitmek” yön bakımından karşıttır; “gelmek” ile “gelmemek” ise bir eylemin yapılması ve yapılmamasıdır. Bir sözcüğe olumsuzluk eki getirmek her zaman karşıt anlam üretmez.

Üç adımda dene

  1. Hedef sözcüğün geçtiği cümleyi bütünüyle oku.
  2. Sözcüğün yerine kendi kısa açıklamanı koy.
  3. Seçeneği cümleye yerleştir; anlam ve anlatım korunuyor mu kontrol et.

Çözümlü örnekler

Örnek 1

“Misafirlere sıcak davrandı.” cümlesinde sıcak ne anlatır?

Çözümü ve gerekçeyi aç

Burada bir sıcaklık ölçümü yapılmıyor. Davranışın içten ve yakın olduğu anlatılıyor. “İçten davrandı” anlamı korur; “yüksek sıcaklıkta davrandı” korumaz.

Örnek 2

“Dar sokağın sonunda geniş bir meydan vardı.” cümlesindeki karşıtlık nedir?

Çözümü ve gerekçeyi aç

Dar ve geniş, yerin enini karşılaştırır. Sokak ve meydan farklı yer adlarıdır; yalnız farklı olmaları onları karşıt anlamlı yapmaz.

Kendin dene

Yanıtı seçip kontrol et. Açıklamayı okuduktan sonra diğer şıkların neden uygun olmadığını kendi cümlenle söyle. Bu alıştırma okuluna puan eklemez; sonuçlar sayfadan ayrılınca silinir.

Alıştırma 1 / 4 · Türkçe · Süresiz

“Bu işin ince bir hesabı var.” cümlesinde ince hangi anlamdadır?

Yanıtını seç

Bu çalışma okul puanı üretmez. Yanıtlar sunucuya gönderilmez ve kalıcı kaydedilmez.

Bilgiyi başka yere taşı

Okuduğun bir metinden iki cümle seç. Aynı sözcüğü başka anlamda kullanan yeni bir cümle yaz; hangi ipucunun anlamı değiştirdiğini belirt.

Son kontrol

Bir seçeneği yalnız ezberlediğin eşleştirmeyle değil, cümleye koyarak açıklayabiliyor musun?

Takıldığında tahmin ederek hızlanmak yerine çözümlü örneğe dön. Bir kavramı kendi sözcüklerinle açıklamak, yalnız doğru seçeneği hatırlamaktan daha güçlü bir kontrol sağlar.

İçerik hakkında

Örnekler bu site için hazırlanmıştır. Resmî sınav sorusu veya standartlaştırılmış ölçme aracı değildir. Kaynak ve düzeltme yaklaşımımızı yayın ilkelerinde bulabilirsin. Hata gördüğünde sayfa adını belirterek bildir; çocuk veya öğrenci bilgisi gönderme.